Lecznicza marihuana – fakty i mity

Temat tego, co społecznie uznawane jest za narkotyki, od zawsze budził kontrowersje. Jedni uważają, że konopie  to szkodliwa roślina prowadząca do mentalnej degeneracji, podczas gdy inni upatrują w niej cudowne lekarstwo na wszelkie choroby. Jak to zwykle bywa obie strony mają trochę racji, a prawda leży po środku. Jak więc w rzeczywistości jest z właściwościami leczniczymi marihuany?

Lecznicza marihuana - fakty i mity

Rys.1 Cannabis – naturalne źródło kannabinoidów

Za źródło psychoaktywności marihuany uważa się tetrahydrokannabinol (THC). Jest to oczywiście prawda, jednak nie jest to jedyna występująca w konopi substancja. Oprócz niej, w roślinie występują 483 inne związki. [1] Wśród nich znajdują się co najmniej 84 inne kannabinoidy, takie jak kannabidiol (CBD), kannabinol (CBN), tetrahydrokannabiwarin (THCV) oraz kannabigerol (CBG). Wszystkie mają właściwości psychoaktywne, a w zależności od ich ilości w danej odmianie zmieniają jej profil działania.

Kannabinoidy zostały po raz pierwszy wyekstrahowane z roślin w latach czterdziestych ubiegłego wieku, lecz dopiero w latach sześćdziesiątych zbadano strukturę głównego składnika marihuany – THC. Około dwudziestu lat później odkryto receptory kannabinoidowe, a substancje z nimi oddziaływujące nazwano kannabinoidami.

Wielu naukowców prowadzi obecnie badania nad właściwościami leczniczymi kannabinoidów, a szczególnie skupiają się na ich potencjalnym wykorzystaniu przy leczeniu nowotworów. Aby odpowiedzieć na pytanie czy takie prace są obiektywne i jakie można z nich wyciągnąć wnioski, trzeba się przyjrzeć niezliczonej ilości czynników, z których najważniejsze to sposób prowadzenia badań i otrzymane wyniki.

Lecznicza marihuana - fakty i mity_2Rys.2 Hodowla na szalce Petriego

Eksperymenty odbywające się w laboratorium polegają na badaniu wpływu kannabinoidów na wzrost komórek rakowych. Mogą one być przeprowadzane na organizmach żywych takich jak myszy czy też np. w szalkach Petriego, gdzie do kolonii komórek rakowych dodaje się badane substancje.

Wyniki potwierdzają korzystne działanie kannabinoidów. Najlepiej działa THC i CBD, a także syntetyczny, niewystępujący w przyrodzie kannabinoid JWH-133. Do pozytywnych efektów należy:

  • katalizowanie śmierci komórek poprzez mechanizm zwany apoptozą
  • zahamowanie wzrostu komórek
  • zredukowanie możliwości migracji nowotworu na inne zdrowe organy poprzez uniemożliwienie ruchu komórek do sąsiadujących tkanek
  • przyspieszanie procesu zwanego autofagią, który również może prowadzić do śmierci komórek

Jak zwykle, istnieje również druga strona medalu. Co prawda duże dawki THC mogą uśmiercać komórki rakowe, ale równocześnie uszkadzają niezbędne organizmowi komórki naczyń krwionośnych.[2] W niektórych przypadkach zanotowano również efekt odwrotny do pożądanego! W zależności od panujących warunków kannabinoidy mogą przyspieszać rozwój nowotworu w organizmie.[3] Poza tym odkryto, że oddziaływanie kannabinoidów z receptorem CB2 może zaburzać reakcje odpornościowe poprzez upośledzenie rozpoznawania i uśmiercania niepożądanych komórek.[4] Na koniec trzeba jeszcze dodać, że komórki rakowe mogą uodpornić się na działanie kannabinoidu i od nowa rozpocząć proces nowotworowy.

Wszystkie te informacje są niezwykle przydatne, ale należy pamiętać o jednej bardzo istotnej rzeczy. To nie są badania na ludziach! Ludzki organizm jest o wiele bardziej skomplikowany od myszy, a już na pewno od kolonii hodowanych w szalkach Petriego (a takie właśnie badania prowadzi się najczęściej). W związku z tym wyniki te traktować należy tylko jako wskazówkę do dalszych badań, a nie fakt potwierdzający lecznicze czy też szkodliwe właściwości kannabinoidów.

Skoro tak, jak jest z badaniem na ludziach? Czy przeprowadzano w ogóle takie eksperymenty?

Owszem, istnieją takie wyniki, jednak ich ilość nie jest zbyt obiecująca. Do tej pory opublikowano tylko jeden raport.[5] Dziewięciu pacjentów z glejakiem wielopostaciowym (nowotwór centralnego układu nerwowego) otrzymywało dawki wysoce oczyszczonego THC bezpośrednio do mózgu. Osiem osób wykazało pewną odpowiedź na podawaną substancję, a u jednej nie zaobserwowano żadnych zmian. Wszyscy zmarli w przeciągu roku od rozpoczęcia eksperymentu, co nie powinno dziwić ze względu na rodzaj nowotworu.

Lecznicza marihuana - fakty i mity_3Rys.3 Wzór strukturalny THC

Podawanie THC w takiej formie jest dosyć bezpieczne i nie powoduje skutków ubocznych. Jednakże ze względu na zaawansowanie występującego u pacjentów raka trudno jest stwierdzić czy podawany kannabinoid miał wpływ na długość ich życia. Poza tym jeden udokumentowany eksperyment to za mało, żeby wyciągać wnioski.

Mimo wszystko, kannabinoidy wykazują obiecujące cechy lecznicze i nie sądzę, żeby należało zaprzestać ich badania. Niestety w Polsce, przez społeczne natężenie zła obecne w słowie narkotyk, prawie nie prowadzi się takich badań. Zainteresowanie substancjami psychoaktywnymi jest niemile widziane, a ich badanie sprowadza się tylko do ciągłego stwierdzania ich szkodliwości. Nigdy nie jest jednak tak, że coś jest tylko czarne lub białe. Niestety, a może na szczęście, nasz świat składa się raczej z odcieni szarości.

Z drugiej strony powątpiewam w zbawienne działanie „medycznej marihuany”. Wydaje mi się, że nie istnieją żadne badania, udowadniające jednoznacznie jej pozytywny wpływ na zdrowie człowieka lub że ich ilość jest śmiesznie mała, co nie pozwala na wyciągnięcie obiektywnych wniosków. Mam również wrażenie, że palacze w USA znaleźli sobie po prostu wygodny sposób na obejście prawa i w ogóle nie obchodzi ich wpływ obecnych w konopi substancji na ich zdrowie.

Podsumowując, uważam, że badania nad kannabinoidami dostarczają nam wielu przydatnych informacji, jednak nie sądzę, że medyczne działanie marihuany zostało udowodnione, a raczej, że jesteśmy w fazie badań.

Notka edytorska: Całkiem możliwe, że w miarę postępu badań artykuł ten będzie aktualizowany. Zainteresowanych tematem odsyłam do najnowszego artykułu http://wiedza.alkahest.umcs.pl/wplyw-ekstraktu-z-konopi-na-raka-mozgu/.

  1. Ethan B Russo (2013). Cannabis and Cannabinoids: Pharmacology, Toxicology, and Therapeutic Potential. Routledge. p. 28. ISBN 978-1-136-61493-4
  2. Inhibition of tumor angiogenesis by cannabinoids; Blázquez C, Casanova ML, Planas A, Gómez Del Pulgar T, Villanueva C, Fernández-Aceñero MJ, Aragonés J, Huffman JW, Jorcano JL, Guzmán; M.FASEB J. 2003 Mar;17(3):529-31. Epub 2003 Jan 2.
  3. Cannabinoids induce cancer cell proliferation via tumor necrosis factor alpha-converting enzyme (TACE/ADAM17)-mediated transactivation of the epidermal growth factor receptor; Hart S, Fischer OM, Ullrich A.; Cancer Res. 2004 Mar 15;64(6):1943-50.
  4. Delta-9-tetrahydrocannabinol enhances breast cancer growth and metastasis by suppression of the antitumor immune response; McKallip RJ, Nagarkatti M, Nagarkatti PS.; J Immunol. 2005 Mar 15;174(6):3281-9.
  5. British Journal of Cancer (2006) 95, 197–203. doi:10.1038/sj.bjc.6603236; A pilot clinical study of Δ9-tetrahydrocannabinol in patients with recurrent glioblastoma multiforme; M Guzmán1, M J Duarte2, C Blázquez1, J Ravina2, M C Rosa2, I Galve-Roperh1, C Sánchez1, G Velasco1 and L González-Feria2
  6. http://scienceblog.cancerresearchuk.org/2012/07/25/cannabis-cannabinoids-and-cancer-the-evidence-so-far

Opracował: Maciej Bielak-Wolanin

Bookmark the permalink.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


*