Najpopularniejsza na świecie odmiana banana wkrótce wyginie

Banany to jedne z najpopularniejszych owoców na świecie, zawierają wiele składników mineralnych i witamin, są także ogromnym źródłem potasu, korzystnie wpływającym na nasz układ krwionośny. Gatunek bananów, który obecnie jest najpopularniejszy na świecie i który można kupić w każdym sklepie nosi nazwę Cavendish. Niestety i on może wkrótce zupełnie wyginąć.

8196-a-bunch-of-yellow-bananas-isolated-on-a-white-background-pv

 

Rys. 1 Banany są źródłem wielu witamin oraz potasu

Problem rozpoczął się w połowie XX wieku. Główną uprawianą odmianą banana, stanowiącą większość światowej produkcji był Gros Michael, słodszy i bardziej kremowy od odmiany Cavendish. Gatunek ten jednak praktycznie zupełnie zniknął z powierzchni Ziemi za sprawą Choroby Panamskiej, która siała spustoszenie wśród upraw. Wszystkiemu winien był grzyb glebowy Fusarium oxysporum f. sp. Cubense powodujący usychanie liści, a potem całego drzewa bananowca. Walka z patogenem jest bardzo trudna, potrafi on przeżyć w glebie 30 lat, a do zakażenia kolejnej rośliny wystarczy kropla wody lub niewielka grudka ziemi zawierająca zarodniki grzyba. Jest także odporny na większość dostępnych środków ochrony roślin.

Wyhodowano więc odmianę Cavendish odporną na Fusarium oxysporum, która zapełniła niszę po Gros Michael. Obecnie większość owoców nowej odmiany Cavendish obejmującej 99% rynku, jest identycznymi klonami pod względem genetycznym. Nowe bananowce wyrastają z sadzonek pobranych ze starych roślin. Niestety, ostatnio na Cavendish zaobserwowano podobne objawy choroby jak w przypadku Gros Michael. Jak dowodzą najnowsze badania opublikowane w PLOS Pathogens[1], odpowiada za to mutant grzyba  Fusarium oxysporum, czyli Tropical Race 4 (TR4) wywołujący ostrzejszą Chorobę Panamską.

Panama_disease_Banana_2

Rys. 2 Bananowiec z widocznymi objawami Choroby Panamskiej 

Naukowcy uważają, że nie powinniśmy pytać, czy TR4 opanuje wszystkie plantacje bananów, ale raczej kiedy się to stanie. Problem tkwi w rozmieszczeniu bananowców w niewielkich odległościach od siebie, w związku z czym choroba rozprzestrzenia się w zastraszającym tempie. Genetycy mają niewielkie pole do manewru w wyhodowaniu nowej, odpornej odmiany, ponieważ Cavendish był odmianą najbardziej odporną na Chorobę Panamską. Poza tym kwestią czasu jest kolejne zakażenie przy uprawie bananów w monokulturze.

Odmiany dzikie, rozmnażające się płciowo mają unikalny zestaw genów, w przypadku infekcji przetrwają najsilniejsze z nich. Cavendish i jego pochodne odmiany niestety nie mają tyle szczęścia. Przemysł bananowy jest źródłem utrzymania i pożywienia dla ok. 400 milionów ludzi. Konsekwencje choroby Panamskiej będą dotkliwe, więc ważne jest aby powstrzymać epidemię grzyba TR4.

  1. Ordonez N, Seidl MF, Waalwijk C, Drenth A, Kilian A, Thomma BPHJ, et al. (2015) Worse Comes to Worst: Bananas and Panama Disease—When Plant and Pathogen Clones Meet. PLoS Pathog 11(11): e1005197. doi:10.1371/journal.ppat.1005197
  2. https://www.washingtonpost.com/news/wonk/wp/2015/12/04/the-worlds-most-popular-banana-could-go-extinct/
  3. http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114871,19050797,banany-jakie-znamy-moga-zniknac-z-powierzchni-ziemi-w-ciagu.html
  4. https://en.wikipedia.org/wiki/Panama_disease

Opracowała: Olga Polakowska

Korekta: Łukasz Kurach

Bookmark the permalink.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


*