Proces starzenia się uzależniony jest od rodziców

Wydłużenie czasu życia człowieka jest pragnieniem wielu naukowców. W tym celu pracownicy Uniwersytetu w Lund przeprowadzili analizy na małych ptakach[1]. Badacze chcieli w ten sposób poszerzyć wiedzę na temat budowy chromosomów piskląt. A dokładniej, chcieli przeanalizować budowę końcowych fragmentów ptasich chromosomów czyli inaczej telomerów.

Proces starzenia się uzależniony jest od rodziców 1

Rys.1 Trzciniak zwyczajny

Budowa telomerów niesie niezastąpione pokłady wiedzy dotyczącej długości życia danego organizmu. Telomery chronią chromosomy przed uszkodzeniami. Dbają o to by materiał genetyczny był odpowiednio zabezpieczony podczas każdorazowego jego podziału. Im dłuższe telomery, tym chromosom dłużej będzie mógł prawidłowo funkcjonować i spełniać swoją rolę. I odwrotnie, jeśli telomery się skracają, to chromosomy mogą ulegać zniekształceniom i uszkodzeniom. Prowadzi to do zaburzeń w puli materiału genetycznego. Konsekwencją tego faktu jest niezdolność komórki do pracy. W dalszym etapie zostaje ona skierowana na drogę samobójczej śmierci – apoptozy.

Każda informacja o funkcjonowaniu telomerów jest dla nas niezmiernie istotna. Telomery mówią nam bowiem o procesach starzenia się organizmów. Im więcej wiemy na ten temat, tym lepiej rozumiemy zaburzenia związane ze starością i zmiany pojawiające się wraz z upływającym czasem.

Naukowcy z Lund szukali wyjaśnienia w różnicy długości telomerów u nowo wyklutych piskląt. Interesowały ich przede wszystkim osobniki, które zaraz po urodzeniu miały najdłuższe telomery. Jest to niezwykle korzystna sytuacja dla danego pisklęcia.

„Zadziwiający jest fakt, że już po urodzeniu występują tak duże rozbieżności w długości telomerów. Różnice te pojawiają się nie tylko u zwierząt, ale także i u ludzi” wyjaśnia jeden z naukowców prowadzących badania, Asghar Muhammad.

30-letni projekt badawczy bazował na zaobrączkowanych ptakach:  trzciniakach zwyczajnych (łac. Acrocephalus arundinaceus). Badania prowadzone były nad jeziorem Kvismaren, które znajduje się w południowo-centralnej Szwecji. Celem badania było sprawdzenie, które czynniki dziedziczne wpływają na długość końcowych odcinków chromosomów u piskląt. Dzięki długiej serii pomiarów możliwe było uzyskanie wyników od rodziców i ich nowo narodzonego potomstwa.

Proces starzenia się uzależniony jest od rodziców 2

Rys.2 Jezioro Kvismaren w Szwecji

Wyniki wykazały, że długość telomerów u tego śpiewającego ptaka zależy od równomiernego rozkładu zarówno dziedzicznych, jak i niedziedzicznych czynników. Wydaje się, że starsza matka przekazuje dłuższe sekwencje zamykające chromosomy swoim pisklętom. Niedziedzicznych czynników jest kilka. W większości przypadków są również uwarunkowane przez specyficzne cechy organizmu matczynego, a nie samca. Dla przykładu, samica może wpłynąć na poziomy hormonów oraz przeciwciał znajdujących się w żółtkach jaj. Są one spożywane przez pisklęta zanim się wylęgną.

Asghar Muhammad podkreśla, że trzciniaki zwyczajne różnią się od ludzi pod wieloma względami. Przede wszystkim różnice te dotyczą niedziedzicznych czynników warunkujących długość telomerów. Cechy, które odpowiadają za długość telomerów u człowieka są w tym przypadku związane z ojcem. Organizm matki nie ma na nie wpływu.

Proces starzenia się uzależniony jest od rodziców 3

Rys.3 Budowa telomeru

U ludzi występuje wyraźny związek pomiędzy wiekiem ojca, a długością telomerów u dziecka. Im starszy ojciec, tym dłuższe telomery posiada jego potomstwo.

  1. Proceedings of the Royal Society Biology 2014: http://dx.doi.org/10.1098/rspb.2014.2263
  2. http://www.sciencedaily.com/releases/2014/12/141211090612.htm
  3. http://www.lunduniversity.lu.se/article/how-fast-you-age-depends-on-your-parents
  4. http://www.mindbodygreen.com/0-16609/why-your-parents-may-determine-how-fast-you-age.html

Opracował: Karol Madejczyk

Korekta: Łukasz Kurach

Bookmark the permalink.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


*