Wzrost liczebności sinic w jeziorach

Sinice rozmnożyły się znacznie szybciej w jeziorach niż inne rodzaje organizmów. Zjawisko to jest zauważalne w całej Ameryce Południowej oraz Europie. W przypadku wielu akwenów tempo wzrostu sinic gwałtownie przyspieszyło od połowy XX wieku. Są to podstawowe informacje uzyskane przez zespół naukowców z Uniwersytetu McGill.

Wzrost liczebności sinic w jeziorach 3

Rys. 1 Szkody wywoływane przez zakwity sinic

Ich najnowsze badania zostały opublikowane na łamach czasopisma Ecology Letters [1]. Naukowcy po raz pierwszy zajęli się problemem zmian ilości sinic w różnych zbiornikach na przestrzeni lat. Sinicami nazywamy fotosyntetyzujące bakterie, które tworzą niebiesko-zielone zakwity. Pojawiają się one na powierzchni stawów i jezior podczas gorących miesięcy letnich. Zakwity sinic stanowią bardzo poważne zagrożenie dla źródeł wody pitnej. Jest to związane z występowaniem groźnych toksyn u niektórych gatunków sinic. Toksyny te mogą stanowić poważne niebezpieczeństwo dla ludzi, gdyż wpływają niekorzystnie na funkcjonowanie m. in. układu nerwowego czy wątroby.

„Zauważyliśmy znaczny wzrost ilości sinic w różnych jeziorach. Jest to wyraźnie związane z intensywnym rozwojem infrastruktury miejskiej oraz nadmiernym stosowaniem nawozów,” powiedziała Zofia Taranu. Jest jedną z osób pracujących przy tym projekcie badawczym.

Wzrost liczebności sinic w jeziorach 1Rys. 2 Kolonie słodkowodnej sinicy Nostoc pruniforme w postaci galaretowatych kul

„Wiedzieliśmy od początku, że cyjanobakterie rozwijają się optymalnie w ciepłych warunkach oraz przy dostatecznym dostępie do składników odżywczych. W naszym badaniu pokazujemy przede wszystkim wpływ składników odżywczych na rozwój sinic. Wśród tych składników najważniejszymi są fosfor i azot. Ich wpływ na zakwity sinic przerasta nawet efekty wywoływane przez globalne ocieplenie,” dodała Taranu.

Przy tym projekcie współpracowali razem naukowcy z różnych krajów m. in. z Francji, Włoch, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii, Malezji oraz Kanady. Oczekiwano wzrostu ilości sinic i obszarów zakwitu przede wszystkim w regionach typowo rolniczych. Zaskoczeniem dla badaczy okazały się zakwity występujące w odległych alpejskich jeziorach górskich. W tych miejscach głównymi przyczynami rozwoju cyjanobakterii była podwyższona temperatura oraz obecność składników pokarmowych pochodzących
z powietrza. Na te przypadki dużo mniejszy wpływ miała działalność rolnicza.

Wzrost liczebności sinic w jeziorach 4Rys. 3 Kultura in vitro sinic

Szybki rozwój zakwitów w różnych miejscach może mieć wpływ na pojawienie się groźnych cyjanotoksyn. Sinice są zdolne do produkcji toksyn, które mogą doprowadzić do uszkodzeń wątroby oraz układu nerwowego. Objawy chorobowe u osób mających styczność z zakwitem sinic są dość poważne. Najczęściej występującymi są wysypki i podrażnienia skóry, zapalenia żołądka oraz jelit, jak również zaburzenia oddechowe. Częstsza ekspozycja na te toksyny może mieć także wpływ na rozwój nowotworów wątroby oraz zaburzeń hormonalnych. Najnowsze badania wykazały ponadto wpływ toksyn sinicowych na rozwój chorób neurodegeneracyjnych. Wśród nich wyróżniamy między innymi chorobę Parkinsona, Alzheimera czy ALS.

Naukowcy podkreślają, że niezbędna jest złożona współpraca społeczeństwa w celu wyeliminowania tego groźnego problemu. Głównie wymienia się potrzebę wymiany wiedzy pomiędzy naukowcami i rolnikami. Dzięki takiej działalności będzie możliwa maksymalizacja planów przy minimalizacji nadmiernego zastosowania nawozów. Może to znacznie przyczynić się do ograniczenia występowania zakwitów na dużą skalę w najbliższej przyszłości.

1. Zofia E. Taranu, Irene Gregory-Eaves, Peter R. Leavitt, Lynda Bunting, Teresa Buchaca, Jordi Catalan, Isabelle Domaizon, Piero Guilizzoni, Andrea Lami, Suzanne McGowan, Heather Moorhouse, Giuseppe Morabito, Frances R. Pick, Mark A. Stevenson, Patrick L. Thompson, Rolf D. Vinebrooke. Acceleration of cyanobacterial dominance in north temperate-subarctic lakes during the Anthropocene. Ecology Letters, 2015; DOI: 10.1111/ele.12420

2. http://www.sciencedaily.com/releases/2015/02/150226084942.htm

3. https://www.mcgill.ca/newsroom/channels/news/%E2%80%98blue-green-algae%E2%80%99-proliferating-lakes-243105

4. http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/ele.12420/abstract;jsessionid=C47B64D405986083026C139B53CB948F.f03t04

5. http://phys.org/news/2015-02-blue-green-algae-proliferating-lakes.html

Opracował: Karol Madejczyk

Korekta: Ilona Sadok

Bookmark the permalink.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


*